Przejdź do treści
Formulaxis

Wytrzymałość materiałów i wymiarowanie

Naprężenie zginające: obliczenia ze wskaźnikiem wytrzymałości przekroju

Oblicz naprężenie w skrajnym włóknie z |σ|=|M|/W, wymagany wskaźnik Wmin=|M|/σadm lub dopuszczalny moment |Madm|=σadm×W. W=I/c dotyczy tej samej osi głównej i włókna. Naprężenie dopuszczalne jest podaną daną projektową, odrębną od naprężenia obliczonego.

Data utworzenia , Data przeglądu v1.1

Metoda i walidacja

Naprężenie przy zginaniu sprężystym

Moment wewnętrzny w badanym przekroju; dopuszczalne są oba znaki, a obliczenie wykorzystuje wartość bezwzględną.

Sprężysty wskaźnik wytrzymałości W = I/c, ściśle dodatni, dla badanej osi głównej i włókna; nie jest to moment bezwładności pola I.

Wartości początkowe są przykładami.

Wyniki

Naprężenie we włóknie skrajnym |σ|
100MPa

Podstawienie w jednostkach SI

|σ|=|(10000 N·m)|(1×10-4 m3)=100 MPa

Zginanie sprężyste względem osi głównej, dla tego samego przekroju i włókna; granicę dopuszczalną należy uzasadnić osobno, nie jest to sprawdzenie zgodności z normą.

Przekrój i włókno skrajne

Przekrój, oś obojętna i włókno skrajne Rozpatrywane włókno skrajne c Oś obojętna Przekrój poglądowy |σ| = 100 MPa
W=Ic
I i c odnoszą się do tej samej osi głównej i tego samego włókna.Kształt i wymiary nie są wyznaczane z W.Nie w skali

Szacowany czas czytania : 6 min · 1121 słów

Szczegóły obliczeń

Wybrany tryb określa niewiadomą. Momenty ze znakiem są dozwolone; naprężenie, wymagany wskaźnik i moment dopuszczalny są wartościami bezwzględnymi. Obliczenie odwrotne nie wyznacza kształtu przekroju ani naprężenia dopuszczalnego materiału.

01 · Obliczone naprężenie |σ|

WZÓR

σ=|M|W

PODSTAWIENIE WARTOŚCI

σ=|(10 kN·m)|(100 cm3)

WYNIK

σ=100 MPa

Czym jest naprężenie zginające?

Zginanie rozciąga włókna po jednej stronie osi obojętnej i ściska je po drugiej. W rozpatrywanym zakresie sprężystym naprężenie normalne zmienia się liniowo z odległością od tej osi. Jego wartość w skrajnym włóknie zależy od momentu wewnętrznego, momentu bezwładności pola i odległości od tego włókna. Sprężysty wskaźnik wytrzymałości przekroju łączy dwie wielkości geometryczne i umożliwia bezpośrednie obliczenie ilorazu momentu przez ten wskaźnik. Dla przekroju niesymetrycznego skrajne włókna mogą mieć różne wskaźniki; we wszystkich danych należy zachować tę samą wybraną oś.

Wzory i symbole

Wszystkie trzy tryby używają zależności sprężystej |σ|=|M|/W. W i σadm muszą być dodatnie. Zerowy moment daje zerowe naprężenie lub teoretyczne wymaganie Wmin=0 wyłącznie dla tego obciążenia; rzeczywisty przekrój musi nadal mieć dodatni wskaźnik.

σ=|M|W(zginanie sprężyste, wartość bezwzględna we włóknie skrajnym)

Wmin=|M|σadmWmin=|M|/σadm: teoretyczne minimum dla tego włókna i osi, bez automatycznego doboru profilu.

Madm=W×σadm|Madm|=σadm×W: graniczny moment dla samego zginania sprężystego przy podanym naprężeniu dopuszczalnym.

  • σ: wartość bezwzględna naprężenia normalnego we włóknie skrajnym, w Pa lub MPa.
  • M: moment zginający w badanym przekroju, w N·mm, N·m lub kN·m.
  • W: sprężysty wskaźnik wytrzymałości dla badanej osi i włókna, w mm3 lub cm3.
  • I: geometryczny moment bezwładności przekroju względem tej samej osi, w mm4 lub cm4.
  • c: odległość od osi obojętnej do wybranego włókna skrajnego, w mm lub cm.
  • σadm: podane naprężenie dopuszczalne, dodatnie, w Pa lub MPa.
  • Wmin: teoretyczny minimalny sprężysty wskaźnik wytrzymałości w mm3 lub cm3.
  • Madm: bezwzględna granica momentu w N·mm, N·m lub kN·m.

Naprężenie zginające: wielkości i jednostki

Te trzy zależności wiążą geometrię przekroju ze sprężystym naprężeniem zginającym dla tej samej osi i tego samego włókna. Przeliczenia momentu i wskaźnika podano pod tabelą.

WielkośćZależnośćSpójna jednostka
Geometryczny moment bezwładnościI = ∫ y2 dAmm4
Sprężysty wskaźnik wytrzymałościW=I/cmm3
Naprężenieσ=|M|/WN/mm2=MPa
Moment zginającyM1 kN·m=106 N·mm
Odległość do włóknac=I/Wmm

Przy M w N·mm i W w mm3, σ jest w N/mm2, czyli w MPa. 1 kN·m=1 000 000 N·mm i 1 cm3=1 000 mm3. Dla M, I i W użyj tej samej osi. MIT OpenCourseWare — Pure bending, cours 2.001 (2006) ; NIST — Guide to the SI, Appendix B.9: conversion factors.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1: Moment 10 kN·m

Rozważmy przekrój obciążony M=10 kN·m, o sprężystym wskaźniku wytrzymałości W=100 cm3. Po przeliczeniu M=107 N·mm i W=105 mm3. Naprężenie we włóknie skrajnym wynosi σ=107/105=100 MPa. Następnie wartość tę należy porównać z kryterium przyjętym dla elementu.

Przykład 2: Moment o przeciwnym znaku

Odwracamy tu znak momentu bez zmiany przekroju. Kalkulator podaje wartość dodatnią; zmianę strony rozciąganej należy interpretować według konwencji osi i momentu przyjętych w badanym problemie.

M=−500 N·m=−500 000 N·mm ; W=25 000 mm3 : σ=|−500 000|/25 000=20 MPa.

Przykład 3: Podwojenie sprężystego wskaźnika przekroju

Moment pozostaje stały, a sprężysty wskaźnik przekroju podwaja się. Naprężenie wybranego skrajnego włókna maleje o połowę; nie określa to materiału ani kształtu przekroju.

M=107 N·mm; W=200 000 mm3: σ=50 MPa.

Przykład 4: IPE 200: moment 25 kN·m względem silnej osi y-y

Katalog ArcelorMittal podaje sprężysty wskaźnik wytrzymałości Wel,y równy 194 cm3 dla IPE 200 względem jego silnej osi y-y. Moment 25 kN·m względem tej samej osi wywołuje naprężenie zginające 128,9 MPa w skrajnym włóknie. To naprężenie nominalne należy porównać z przyjętym kryterium dla stali i przypadku obciążenia; samo nie sprawdza stateczności belki.

σ=M/W = (25×106 N·mm) / (194×103 mm3) = 128,9 MPa.

Przykład 5: Minimalny wskaźnik dla 1 000 N·m i 100 MPa

M=1 000 N·m=106 N·mm; σadm=100 N/mm2: Wmin=106/100=10 000 mm3=10 cm3. Wskaźnik 10 cm3 daje |σ|=100 MPa przy tym momencie. Rzeczywisty profil dobiera się osobno.

Przykład 6: Dopuszczalny moment dla 10 cm3 i 100 MPa

W=10 cm3=10 000 mm3; σadm=100 N/mm2: |Madm|=100×10 000=106 N·mm=1 000 N·m. Podstawienie do |σ|=|M|/W daje 100 MPa.

Założenia i ograniczenia

Model zakłada prostą belkę, jednorodny materiał liniowo sprężysty i zginanie względem osi głównej. Podaj dwie dane wybranego trybu dla tego samego przekroju, osi i skrajnego włókna. Naprężenie dopuszczalne jest granicą projektową wymagającą osobnego uzasadnienia; nie wyznacza się tu współczynników bezpieczeństwa ani kryteriów normowych. Wmin jest wymaganiem teoretycznym, a nie dobranym profilem normalizowanym. Kalkulator nie podaje wykresu momentów ani naprężenia stycznego. Zginanie ukośne, obciążenie osiowe, uplastycznienie, koncentracje naprężeń, zwichrzenie i ugięcie wymagają dodatkowych sprawdzeń. Plastyczny wskaźnik wytrzymałości nie zastępuje sprężystego.

Częste błędy

Mylenie W w mm3 z I w mm4; używanie niewłaściwej osi zginania; przeliczanie kN·m na N·mm z błędnym współczynnikiem; uznawanie obliczonego naprężenia za dopuszczalne.

Często zadawane pytania

Dlaczego wzór Mc/I przechodzi w M/W?

Sprężysty wskaźnik wytrzymałości definiuje się jako W=I/c. Zastąpienie I/c przez W w |M|c/I daje |M|/W. I ma wymiar długości⁴, c długości, a W długości³: tych wielkości nie można stosować zamiennie w polu wejściowym.

Czy wynik wskazuje rozciąganie czy ściskanie?

Wynik jest wartością bezwzględną dla wybranego włókna. Przy zginaniu prostym jedna strona jest rozciągana, a druga ściskana; ich rozpoznanie wymaga konwencji znaków momentu i osi.

Jak sprawdzić wytrzymałość?

W trybach odwrotnych podaj naprężenie dopuszczalne uzasadnione dla materiału i projektu. Wynik to minimalny wskaźnik lub graniczny moment dla samego zginania sprężystego; nie wyznacza on wytrzymałości materiału. Stateczność, inne obciążenia i ugięcie wymagają osobnych sprawdzeń.

Który wskaźnik W wybrać dla przekroju niesymetrycznego?

Użyj sprężystego wskaźnika wytrzymałości odpowiadającego osi zginania i badanemu włóknu. Jeśli odległości włókien skrajnych od osi obojętnej są różne, oblicz osobno Whaut=I/chaut i Wbas=I/cbas. Przy tym samym momencie mniejsze W daje większą wartość bezwzględną naprężenia.

Czy belka o małym naprężeniu może się nadmiernie ugiąć?

Tak. Naprężenie zależy od momentu i wskaźnika W, natomiast ugięcie także od rozpiętości, podpór, obciążenia i sztywności EI. Sprawdzenie naprężenia nie zastępuje więc obliczenia przemieszczenia.