Przejdź do treści
Formulaxis

Wytrzymałość materiałów i wymiarowanie

Ugięcie belki: obliczenia dla trzech przypadków obciążenia

Oblicz maksymalne ugięcie belki na podstawie jej rozpiętości L, modułu Younga E i momentu bezwładności przekroju I. Dostępne są trzy przypadki: dwie podpory z siłą pośrodku, dwie podpory z obciążeniem równomiernym lub wspornik z siłą na końcu. Ugięcie jest przemieszczeniem, tutaj wyrażonym w mm.

Data utworzenia , Data przeglądu v1.0

Metoda i walidacja

Ugięcie belki: obliczenia dla trzech przypadków obciążenia

Odległość między podporami lub wolna długość wspornika.

Moduł sprężystości materiału w rozpatrywanej temperaturze.

Moment bezwładności I przekroju względem osi zginania.

Siła w środku rozpiętości lub na swobodnym końcu.

Wartości początkowe są przykładami.

Wyniki

Maksymalne ugięcie w środku rozpiętości fmax
1,042mm

Belka początkowo prosta i smukła, małe obroty i odkształcenia, materiał liniowo sprężysty, stałe E i I.

Schemat

Belka swobodnie podparta, siła pośrodkuPowiększona linia ugięcia; podpory i obciążenie zgodne z obliczanym przypadkiem.F = 10 kNE = 200 GPaI = 800 cm⁴fmax​ = 1,042 mmL = 2 m
Powiększona linia ugięcia; podpory i obciążenie zgodne z obliczanym przypadkiem. Nie w skali.

Szacowany czas czytania : 6 min · 1097 słów

Szczegóły obliczeń

Poniższe kroki wykorzystują dane i jednostki wybrane w kalkulatorze.

01 · Maksymalne ugięcie w środku rozpiętości

WZÓR

fmax=F×L348×E×I

PODSTAWIENIE WARTOŚCI

fmax=(10 kN)×(2 m)348×(200 GPa)×(800 cm4)

WYNIK

fmax=1,042 mm

Czym jest ugięcie belki?

Ugięcie to poprzeczne przemieszczenie belki pod obciążeniem. Jego wartość zależy od rozpiętości, obciążenia, podpór i sztywności na zginanie EI. Różni się od naprężenia zginającego, które opisuje siłę wewnętrzną na jednostkę powierzchni.

W modelu Eulera–Bernoulliego warunki brzegowe wyznaczają linię ugięcia. W obu proponowanych przypadkach belki podpartej maksymalne ugięcie występuje w środku rozpiętości, a dla wspornika obciążonego na końcu — na swobodnym końcu.

Wzory i symbole

Najpierw wybierz rodzaj podparcia i położenie obciążenia. Siła skupiona F musi działać w środku belki na dwóch podporach lub na swobodnym końcu wspornika; obciążenie q musi być równomierne na całej rozpiętości między podporami.

fmax=F×L348×E×I(dwie podpory, siła pośrodku)

fmax=5×q×L4384×E×I(dwie podpory, obciążenie równomierne)

fmax=F×L33×E×I(wspornik, siła na końcu)

  • fmax: wartość maksymalnego ugięcia, w m lub mm.
  • F: siła skupiona pośrodku lub na końcu wspornika, w N lub kN.
  • q: obciążenie na jednostkę długości, równomierne na całej rozpiętości, w N/m lub kN/m.
  • L: odległość między podporami lub wolna długość od utwierdzenia, w m lub mm.
  • E: moduł Younga materiału, w Pa, MPa lub GPa.
  • I: moment bezwładności przekroju względem osi zginania, w m4, cm4 lub mm4.
  • EI: sztywność na zginanie, w N·m2 przy E w Pa i I w m4.

Trzy przypadki maksymalnego ugięcia

Trzy faktycznie obliczane przypadki przedstawiono wraz z położeniem maksymalnego przemieszczenia. Model zakłada małe ugięcie, belkę pryzmatyczną i stałą sztywność na zginanie EI.

Podpory i obciążenieWzórPołożenie
Dwie podpory, siła F w środku rozpiętościFL³/(48EI)Środek rozpiętości: x=L/2
Dwie podpory, obciążenie równomierne q5qL⁴/(384EI)Środek rozpiętości: x=L/2
Wspornik, siła F na końcuFL³/(3EI)Swobodny koniec: x=L

E i I są stałe. Przy F w N, q w N/mm, L w mm, E w MPa i I w mm4 ugięcie otrzymuje się w mm. 1 kN/m=1 N/mm i 1 cm4=10 000 mm4. Przypadki z siłą skupioną wynikają z zależności zginania przedstawionych przez MIT Roylance; obciążenie równomierne na dwóch podporach odpowiada równaniu AWC M3.5-1. Wspornik pod obciążeniem rozłożonym nie jest obsługiwany. MIT OpenCourseWare — David Roylance, Beam Displacements ; American Wood Council — Podręcznik 2005, równanie M7.2-1: składnik ugięcia przy obciążeniu równomiernym.

Przeliczenia dla zginania

Wielkość początkowaWielkość równoważna
1 m1 000 mm
1 GPa1 000 N/mm2
1 cm410 000 mm4
1 kN/m1 N/mm
1 m41012 mm4

Przeliczenia wynikające z przedrostków SI. Dla momentu bezwładności pola przelicznik długości podnosi się do czwartej potęgi. NIST — SI prefixes.

Rozwiązane przykłady

Przykład 1: Siła skupiona w środku 10 kN

L=2 m, E=200 GPa, I=800 cm4=8×10-6 m4: fmax=10 000×23/(48×200×109×8×10-6)×1 000≈1,041667 mm.

Wyrażenie w jednostkach SI daje wynik w metrach; pomnożenie przez 1 000 przelicza go na milimetry.

Przykład 2: Rozpiętość 4 m

Przy F=1 kN, L=4 m, E=200 GPa i I=1000 cm4: fmax=1000×43/(48×200×109×10-5)×1 000≈0,666667 mm.

Wyrażenie w jednostkach SI daje wynik w metrach; pomnożenie przez 1 000 przelicza go na milimetry.

Przykład 3: Obciążenie równomierne 5 kN/m

Dla L=2 m, E=200 GPa i I=800 cm4: fmax=5×5000×24/(384×200×109×8×10-6)×1 000≈0,651042 mm.

Wyrażenie w jednostkach SI daje wynik w metrach; pomnożenie przez 1 000 przelicza go na milimetry.

Przykład 4: Obciążenie 1 kN/m na długości 4 m

Przy E=200 GPa i I=1000 cm4: fmax=5×1000×44/(384×200×109×10-5)×1 000≈1,666667 mm.

Wyrażenie w jednostkach SI daje wynik w metrach; pomnożenie przez 1 000 przelicza go na milimetry.

Przykład 5: Wspornik o długości 2 m

Dla F=1 kN, E=200 GPa i I=800 cm4 ugięcie końca wynosi 1000×23/(3×200×109×8×10-6)×1 000≈1,666667 mm.

Wyrażenie w jednostkach SI daje wynik w metrach; pomnożenie przez 1 000 przelicza go na milimetry.

Przykład 6: Wspornik o długości 1 m

Przy F=500 N, E=200 GPa i I=100 cm4=10-6 m4: fmax=500/(3×200×109×10-6)×1 000≈0,833333 mm.

Wyrażenie w jednostkach SI daje wynik w metrach; pomnożenie przez 1 000 przelicza go na milimetry.

Założenia i ograniczenia

Belka początkowo prosta i smukła, małe obroty i odkształcenia, materiał liniowo sprężysty, stałe E i I. Podpory przegubowe są idealne, a utwierdzenie doskonałe. Obliczenie nie uwzględnia odkształcenia postaciowego, osiadania podpór, sił osiowych, utraty stateczności, pełzania ani efektów dynamicznych. Nie obejmuje belek ciągłych, wsporników pod obciążeniem rozłożonym ani sił skupionych poza wskazanymi położeniami. Nie oblicza granicy dopuszczalnej, reakcji podpór ani kąta nachylenia.

Częste błędy

Pomylenie utwierdzenia z podporą przegubową; wpisanie całkowitej siły F w pole obciążenia liniowego q; użycie I względem niewłaściwej osi; pominięcie ciężaru własnego w obciążeniu równomiernym; pomylenie cm4 z mm4.

Często zadawane pytania

Gdzie występuje maksymalne ugięcie?

W środku rozpiętości dla obu proponowanych przypadków belki swobodnie podpartej oraz na swobodnym końcu wspornika obciążonego na końcu.

Czy ciężar własny jest dodawany automatycznie?

Nie. Dla belki o masie liniowej μ równomierny ciężar własny wynosi q = μg. Dodaj go do każdego innego obciążenia równomiernego przed wprowadzeniem wartości, jeśli takie połączenie odpowiada rozpatrywanemu przypadkowi.

Dlaczego wspornik ugina się bardziej?

Przy tych samych F, L, E i I współczynnik wynosi 1/3 zamiast 1/48 dla siły pośrodku belki na dwóch podporach: ugięcie jest szesnaście razy większe.

Czy te wzory można zastosować do krótkiej, grubej belki?

Odkształcenie postaciowe może wtedy stać się istotne. Może być potrzebny model Timoshenki lub pełniejsza analiza.

Jaka jest różnica między obciążeniem q a siłą F?

F jest siłą skupioną, np. w kN; q oznacza siłę na jednostkę długości, np. w kN/m. Przy obciążeniu równomiernym całkowita siła wynosi q×L. Ta wypadkowa służy do analizy równowagi, ale zastąpienie obciążenia siłą pośrodku nie zachowuje wzoru na ugięcie.

Jaką granicę ugięcia należy przyjąć?

Granica zależy od przeznaczenia, materiału, podpieranych elementów i wymagań projektu. Kalkulator nie wyznacza uniwersalnego progu. Porównaj obliczone ugięcie z przyjętym kryterium, stosując właściwą rozpiętość i przypadek obciążenia.